Syrië: een regionale grootmacht die stabiliteit waarborgde

Het is een gek idee. Alweer meer dan een jaar geleden, tijdens het begin van de protesten in Syrië, liep ik rond in een gebied waar nu een hevige burgeroorlog woedt. Toen al voelde ik de angst van de mensen met wie ik praatte voor de Syrische geheime dienst; het regime. Toen al voelde ik dat -mocht de situatie uit de hand lopen- het een oorlog van omvang zou worden.

Nou, de situatie liep uit de hand. Dat het deze omvang zou krijgen had ik nooit gedacht toen ik destijds door het prachtige Damascus liep. Velen experts zeggen dat de oorlog zoals die nu woedt nog vele jaren en vele doden langer en meer zal aanhouden. Nog altijd wordt er daarom gesproken over wel of niet ingrijpen in Syrië. De opvolger van bemiddelaar/speciale gezant Kofi Annan noemde zijn opdracht -net als zijn voorganger- onmogelijk. De internationale gemeenschap is namelijk zo verdeeld dat ingrijpen, op welke wijze ook, onmogelijk lijkt. Hoe kan dit? In Libië werd er daadkrachtig ingegrepen; werd gekozen voor een no-flyzone. Zo werd een dure grondoorlog vermeden. Nu in Syrië is de internationale gemeenschap dus verdeeld, sterk verdeeld. Met China en Rusland als consequente drempels op weg naar een sterk en gemeenschappelijk standpunt van de internationale gemeenschap (als veiligheidsraadleden maken zij gebruik van hun veto om zo resoluties en maatregelen te blokkeren) en dus als blokkade voor potentieel ingrijpen, blijkt daadkrachtig optreden onmogelijk.

Er worden unilaterale sancties geheven (waarbij landen individueel besluiten om het Syrische regime te boycotten en geen wapenleveranties meer te doen…bijvoorbeeld). Zo heeft Obama een aantal weken geleden aangekondigd dat het gebruik van chemische en biologische wapens een rode lijn is voor de VS. Het Syrische regime moet op zijn tellen passen, zo zei Obama. Of het daadwerkelijk tot ingrijpen zal leiden valt te bezien. Democratisch verkozen leiders kunnen het -in geval van herverkiezing -zie Obama vs. Romney- zich niet permitteren om in een dure oorlog verzeild te raken. De kosten zijn niet te overzien (zie Irak -2003) en van deze oorlog zijn de consequenties naar alle waarschijnlijkheid anders (in vergelijking: het Libische leger van Khaddafi was kleiner en vele malen minder sterk dan de troepen van Assad; daarbij heeft Assad toegang tot chemische en biologische wapens)….waarschijnlijk schadelijker.

Hoe het ook zij. De consequenties binnen Syrië zijn verschrikkelijk. Een hevige burgeroorlog woedt; het sektarisch geweld kent geen grenzen. Soennietten tegen Sjiieten (het Assad regime/de Assad familie behoort tot de zogenoemde Alawieten: een stroming binnen het Sjiisme. De overgrote moslimgemeenschap in Syrië hangt echter de Soenniettische stroming binnen de Islam aan); de Syrische christenen die in sterke onzekerheid leven over de toekomst. Onder Assad was er in ieder geval stabiliteit (repressief, dat wel…maar stabiel was het land zeker). Nu is het maar de vraag wat er zal gebeuren.

(NB: hoewel ‘sektarisch’ refereert aan religieus geïnspireerde moorden hebben veel mensen niet in de gaten dat het –ook- vaak draait om de strijd tussen klassen. In Syrië draait het natuurlijk ook sterk om het feit dat alle macht en middelen in handen zijn van een kleine groep mensen, dat is een belangrijke bron van de ellende die soms wordt vergeten wanneer mensen spreken over ‘sektarisch’…alsof religie een soort van ‘bepaalde’ en ‘niet-veranderbare’ tegenstellingen creëert).

Ook de regionale stabiliteit blijken te staan en te vallen bij Syrië. Het -altijd al- onrustige Midden-Oosten had aan het Assad-regime een relatief stabiele speler. Dat is nu over: de duizenden vluchtelingen die naar Turkije vluchten leidden tot een oproep van de Turkse regering om een bufferzone (in Syrië) te creëren waar deze kunnen worden opgevangen. De Jordaanse regering geeft aan dat ze 700 miljoen dollar aan noodhulp nodig hebben om 240.000 nieuwe vluchtelingen te kunnen opvangen. Libanon, een zeer klein land (slechts 1/4 van Nederland), heeft te kampen met duizenden vluchtelingen die de stabiliteit verstoren; Hezbollah, een belangrijke machtsfactor binnen het Libanese politieke landschap, staat te wankelen (zij [overigens ook Sjiieten) worden al jarenlang gesteund door het Assad-regime; staan daarom nog pal achter de Syrische regering. Toch begint ook Nasrallah, de leider van Hezbollah, zijn toon te matigen) en het is de vraag wat er in Libanon zal gebeuren.

Wat dat betreft zijn mijn (en ik mag eigenlijk wel zeggen onze) plannen voor de komende tijd erg spannend. Samen met mijn vriendin wil ik richting het Midden-Oosten vertrekken om de Arabische taal machtig te worden (ik zal minder ambitieus zijn: ik wil een goede notie krijgen van de Arabische -gesproken- taal). Onze voorkeur gaat -zo zie ik het nu- uit naar Beiroet als plek om te starten. Het is nog even de vraag wanneer we dan precies vertrekken, het zal november/december worden, maar ik weet in ieder geval dat het spannend wordt. Het Midden-Oosten staat niet stil en blijft broeierig…zelfs voor Libanon, dat onder Syrische hoede kon profiteren van de Syrische stabiliteit, blijkt de situatie nu zeer onzeker. Ik sprak gisteren een vriend van me die al 12 jaar in Beiroet woont. Hij vertrouwt me ook toe dat hij zijn studie afmaakt maar zich afvraagt wat er gaat gebeuren mocht het Assad-regime vallen, ‘ik begin al bijna back-up plannen te maken mocht het misgaan’. Hij zei daarmee genoeg.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s